eranico
www.eranico.com
شناسه مطلب: 122137  
تاریخ انتشار: 29 تیر 1399
print

تنزل جایگاه زعفران ایرانی در بازار جهانی/ موانع پیش روی صادرات طلای سرخ چیست؟

ایران بزرگترین تولیدکننده زعفران در دنیا است اما مشکلات و موانع متعددی پیش روی صادرات این محصول وجود دارد.

علی‌رغم آنکه قدمت گیاه زعفران در ایران به ۳ هزار سال پیش باز می‌گردد، اما مسائل و موانع متعددی از سرخی روز افزون آن کاسته است، در حالی‌که بزرگترین تولیدکننده زعفران در دنیا با بکارگیری تدابیر و استراتژی خاص می‌تواند در امر صادرات جایگاه بالایی را همانند تولید به خود اختصاص دهد.

بسیاری از مسئولان بر این باورند که موانع و چالش‌های متعدد همچون قاچاق، کمبود صنایع تبدیلی و فرآوری، مشکلات سیاسی و اقتصادی، شرایط تحریم و نقل و انتقال ارز مانع حضور بزرگترین تولید‌کننده زعفران در بازارهای صادراتی شده است که اگر راهکار مناسب اندیشیده نشود، امکان تنزل جایگاه صادراتی زعفران کشور دور از انتظار نیست.

اگرچه صادرات چمدانی زعفران، قاچاق پیاز و توسعه کشت آن در کشور افغانستان یکی دیگر از موانع حضور جدی صادرکنندگان در بازارهای هدف و صادرات زعفران ایرانی‌ با برند دیگر کشورهاست، اما برخی مسئولان‌ معتقدند که گمرک از حمل زعفران بالای ۵۰ گرم توسط مسافران جلوگیری می‌کند که با این وجود تنها کمبود نظارت‌ها بر مرزهای خروجی کشور و توسعه سطح زیر کشت در دیگر کشورها موجب شده تا در بازارهای دنیا آن طور که باید و شاید نامی از زعفران ایرانی نباشد.

حال به سراغ مسئولان ذی ربط می رویم تا از آخرین موانع و چالش های پیش روی صادرکنندگان در عرصه تجارت زعفران با خبر شویم:

جلوگیری از قاچاق زعفران راهی برای توسعه صادرات طلای سرخ

جعفر حسینی مشاور ارشد نظام صنفی کشاورزی و منابع طبیعی با اشاره به اینکه ایران در صادرات زعفران جایگاهی ندارد، اظهار کرد: با وجود آنکه بزرگترین تولیدکننده زعفران در دنیا محسوب می‌شویم، اما بنا به دلایل متعدد همچون قاچاق زعفران و نبود بسته‌بندی مناسب، جایگاه چندانی در صادرات نداریم.

وی افزود: عدم حمایت بخش دولتی از صادرات و نبود برنامه بلندمدت برای صادرات موجب شده توفیق چندانی در صادرات زعفران نداشته باشیم.

حسینی با اشاره به تاثیرات ضوابط و تصمیمات کشورهای خارجی بر امر صادرات بیان کرد: عدم ثبت عنوان زعفران و مشکل سیاست‌گذاری دولت در خصوص فروش پیاز زعفران به کشور افغانستان و توسعه کشت در این کشور مشکلات متعددی در صادرات زعفران ایجاد کرده است.

مشاور ارشد نظام صنفی کشاورزی ادامه داد: در برهه‌ای از زمان پیاز زعفران به سهولت در اختیار کشور افغانستان گذاشته شد که با این وجود افغانستان به تولید‌کننده زعفران تبدیل شد و هم اکنون علاوه بر تولید زعفران در افغانستان، بحث قاچاق زعفران از ایران به افغانستان و سپس صادرات به اسپانیا صورت می‌گیرد که این امر به ضرر تولید تمام می‌شود‌.

وی با اشاره به راهکارهای توسعه صادرات زعفران بیان کرد: رفع مشکلات صادرات زعفران مستلزم ایجاد صنایع وابسته، فرآوری و برندسازی زعفران است و تا زمانیکه محصول خام زعفران را به دنبا بدهیم، کمترین بهره را از این محصول می‌بریم.

مشاور ارشد نظام صنفی کشاورزی با تاکید بر جلوگیری از قاچاق زعفران بیان کرد: وزارت امور خارجه و وزارت جهاد کشاورزی برای صادرات محصول حداقل باید برنامه ۱۰ ساله داشته باشد تا بتوان قاچاق زعفران را کاهش و صادرات را توسعه داد.

استراتژی در تولید زعفران نداریم

علی حسینی عضو شورای ملی زعفران با اشاره به اینکه با مشکلات متعددی در صادرات زعفران روبرو هستیم، اظهار کرد: بخش عمده زعفران به صورت قاچاق از کشور خارج می‌شود و مجدد در بسته‌بندی‌های جدید به کام دیگران به بازارهای هدف صادر می‌شود که با این وجود اسمی از زعفران ایران نیست.

وی درباره آخرین جزئیات صادرات چمدانی زعفران افزود: گمرک در صورت حمل زعفران بیش از ۵۰ گرم جلوی مسافر را می‌گیرد که با این وجود بحث صادرات چمدانی زعفران منتفی است.

حسینی ادامه داد: کشورهای اطراف که به تولید زعفران روی آوردند، استراتژی تولید را برای دوره ۱۰ ساله تهیه کردند که متاسفانه با وجود قدمت ۳ هزار ساله این گیاه در کشور تاکنون نتوانستیم چنین استراتژی را تدوین و براساس آن پیش رویم.

عضو شورای ملی زعفران با اشاره به اینکه ایران پرچم تولید زعفران را در اختیار دارد، بیان کرد: با وجود آنکه گیاه زعفران متعلق به سرزمین ماست و با اقلیم خشک و کویری ما سازگاری دارد، به همین خاطر تولید این محصول را نباید به سادگی از دست بدهیم.

به گفته وی، تا زمانیکه تولید و تجارت زعفران دستوری باشد و برای هر کاری دولت سیاست‌گذاری کند و تصمیمات غیرکارشناسی اتخاذ کند، صادرات تعریفی نخواهد داشت.

حسینی با اشاره به راهکارهای توسعه صادرات زعفران بیان کرد: با واگذاری برخی امور به تشکل‌ها و نظارت دولت بر فعالیت آنها بدیهی است که صادرات رونق بگیرد و تا زمانیکه دولت کمترین تصمیم‌گیری‌ها در خصوص تولید و تجارت را واگذار نکند، طبیعی است که کاری پیش نمی‌رود.

نوسان نرخ طلای سرخ مانعی سد راه صادرات

غلامرضا میری نایب رئیس شورای ملی زعفران با اشاره به اینکه ایران بزرگترین تولیدکننده زعفران در دنیا محسوب می‌شود، اظهار کرد: این در حالی است که در تجارت این محصول به سبب مشکلات سیاسی و اقتصادی جایگاهی نداریم.

وی با اشاره به اینکه تامین‌کننده خوبی برای کشورهای خریدار زعفران ایرانی نیستیم، افزود: با توجه به نوسان نرخ ارز، قیمت زعفران یک شبه ۵۰۰ هزار تومان تا یک میلیون تومان افزایش می‌یابد که با این وجود امکان استمرار صادرات وجود ندارد.

میری ادامه داد: خریداران عمده زعفران، از دولتشان تسهیلات ۲ درصد در سال می‌گیرند و در انبارها دپو می‌کنند و با قیمت ثابت به مدت یک سال به بازارهای هدف عرضه می‌کنند که با این وجود طبیعی است که کشورها به سراغ ما نمی‌آیند.

به گفته میری، در شرایط فعلی تحریم امکان صادرات به بازارهای هدف وجود ندارد و در چنین شرایطی تنها رقبا در بخش تولید قوی می‌شوند.

این مقام مسئول با اشاره به اینکه زمان زیادی تا فصل برداشت باقی نمانده است، بیان کرد: با توجه به آنکه کمتر از ۳ ماه تا فصل برداشت زمان باقی است، متولیان از الان باید به فکر کشاورزان باشند چرا که قیمت فعلی فروش زعفران سنخیتی با نرخ تمام شده تولید ندارد.

وی در پایان با بیان اینکه ۱۵۰ هزار خانوار در تولید زعفران مشغول فعالیت هستند، تصریح کرد: ‌اگر مسئولان دولتی تدابیری نیندیشند، این امکان وجود دارد که کشاورزان زمین‌ها را شخم بزنند و معضل بیکاری در کشور گسترش می‌یابد.

منبع :  باشگاه خبرنگاران جوان

لینک مطلب: https://www.eranico.com/fa/content/122137