eranico
www.eranico.com
شناسه مطلب: 139604  
تاریخ انتشار: 20 مرداد 1400
print

مخالفان ورود سیمان به بورس یا بی‌اطلاعند یا رانت‌خوار

محمدرضا پورابراهیمی رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی اعلام کرد که از نظر قانون، منطق و علم اقتصاد، عرضه کالاها در بورس کالای ایران به نفع اقتصاد کشور است و در خصوص مخالفت‌هایی که درباره عرضه سیمان در بورس کالا به گوش می‌رسد، دو دسته افراد دخیل هستند، افرادی که از روند معاملات و شفافیت موجود در بورس بی‌اطلاعند و دسته دوم افرادی هستند که با ایجاد شفافیت از رانت‌های کلان چند ساله محروم می‌شوند.

به گزارش ارانیکو و به نقل از کالاخبر رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس گفت: در قانون تمامی ظرفیت‌هایی که در بهره‌مندی اقتصاد از بازار سرمایه و به خصوص عرضه کالاها در بورس دیده شده، براساس یک نگاه علمی و کارشناسی است و طبیعتا این نگاه، مبتنی بر تجاربی است که در حوزه مبادلات داخلی و جهانی نیز شکل گرفته است.
وی افزود: آن چیزی که در حوزه ظرفیت‌های قانونی دیده شده این است که اگر بخواهیم به سمت یک بازار شفاف و عادلانه و مبتنی بر منافع تولیدکننده، مصرف‌کننده و سهامداران حرکت کنیم باید از ظرفیت‌های بازار سرمایه استفاده کنیم. زیرساخت‌های بهره‌مندی از بازار سرمایه نیز از سال‌ها پیش و پس از تدوین قانون جدید بازار سرمایه در سال 84 فراهم شده که برای مبارزه با فساد و عدم شفافیت یا رانت باید از این ظرفیت استفاده کرد.
پورابراهیمی خاطرنشان کرد: خوشبختانه ظرفیت‌های بازار سرمایه ایران از سال 84 به بعد که قانون جدید اجرا شد چندین برابر شد و در طول سال‌های اخیر نیز برای همگان اثبات شده که این ظرفیت‌ها در خدمت اقتصاد کشور بوده و کمک‌کننده به بخش‌های مختلف است.

دو مزیت بزرگ بورس کالا

به گفته رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس یکی از مباحث اصلی و مزیت‌های بزرگ عرضه کالاها در بورس، رویکرد شفافیت و جلوگیری از رانت است که البته این مزیت در موضوعات بازار سرمایه اعم از اوراق بهادار و کالایی وجود دارد.
وی ادامه داد: علاوه بر ایجاد شفافیت و جلوگیری از رانت، مزیت بزرگ دیگر عرضه کالاها در بورس کالا، تخصیص بهینه منابع است که اگر ما به دنبال آن هستیم که با تخصیص بهینه، شاخص کارایی در نظام اقتصادی کشور را ارتقا دهیم باید هم اهداف کلان و هم اهداف خرد اقتصادی را از مسیر بازار سرمایه دنبال کنیم.
وی تصریح کرد: در این ظرفیت، بورس کالای ایران یکی از جایگاه‌های بسیار مهم را به خود اختصاص داده است که با مکانیزم پذیرش انواع کالاها می‌تواند قیمت مبتنی بر عرضه و تقاضا، شفافیت اطلاعات تولید و فرآیندها را در برداشته باشد. در قانون نیز به صراحت اشاره شده زمانی که کالایی در بورس‌های کالایی پذیرش می‌شود از شمول قیمت‌گذاری‌ها خارج می‌شود و بارها در مباحث تخصصی به این موضوع اشاره و تاکید شده است.

2 گروه مخالف بازار سرمایه

پورابراهیمی با بیان اینکه اگر به دنبال توسعه و پیشرفت کشور و مبارزه با فساد هستیم باید زمینه عرضه کالاها در بورس بیش از گذشته فراهم شود، ادامه داد: به نظر می‌رسد برخی مقاومت‌ها در برابر این موضوعات، یا از عدم اطلاع افراد ناشی می‌شود و یا در عقبه تصمیمات گروهی دیگر، یک فضای رانتی قرار دارد و طبیعتا این افراد در این خصوص نگران بوده و تمایلی به شفافیت ندارند.

هر عقل سلیمی موافق شفافیت بورس است

او افزود: برای مثال در موضوع سیمان هر عقل سلیمی می‌پذیرد که سیمان باید به صورت شفاف در ساختار مشخصی عرضه شود تا عرضه‌کنندگان، خریداران، نحوه کشف قیمت‌ها و روند معاملات مشخص شوند. در سال‌های اخیر و به ویژه دو سال گذشته تاکید ما به بورس کالا این بود که فرآیندها در عرضه محصولات به نحوی مدیریت شود که حتی خریداران خرد نیز امکان حضور داشته باشند و تنها بلوک‌های بزرگ و خریداران عمده را شامل نشود؛ خوشبختانه این مکانیزم نیز توسط بورس کالا دیده شد و ظرفیت‌سازی برای آن صورت گرفت.

صدور هزاران کد خرید سیمان در برابر 20 دلال بزرگ

وی تاکید کرد: موضوع مذکور به عینه در عرضه‌های سیمان دیده شد و شاهد صدور چند هزار کد خریدار برای سیمان در این ایام کوتاه در بورس کالا بودیم که موضوع مهم این است که این کدها همگی قابل رصد هستند. این در شرایطی است که در رهگیری شمار خریداران کلان سیمان طی سالیان گذشته تنها به 15 تا 20 خریدار عمده در کشور می‌رسیم که کل سیمان تولیدی از طریق آن‌ها به حلقه‌های بعدی توزیع شده است؛ پس مشخص می‌شود چرا برخی افراد با فراهم شدن خرید مستقیم هزاران مصرف‌کنندگان سیمان از بورس مخالفند.
وی با تاکید بر این موضوع که بورس کالا انتقال مستقیم عرضه به تقاضاست و فرآیند سفته بازی و دلالی را در این میان حذف می‌کند گفت: افرادی که با حذف دلالی و واسطه‌گری و عرضه محصولات در بورس کالا مخالفند به دلیل حذف رانتی است که طی سال‌های گذشته به دلیل نبود شفافیت بدست می‌آوردند. اساسا کسانی که با بورس کالا مخالفتند از مکانیزم بورس هم اطلاعی ندارند و فرض را بر این گذاشته‌اند که در بورس قیمت‌ها به صورت دستوری تعیین می‌شود.

بزرگنمایی معایب کوچک در برابر ثمرات بزرگ

رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس در پاسخ به این پرسش که چگونه برخی مسوولان طی 18 سال گذشته با مکانیسم بورس کالا آشنایی پیدا نکرده‌اند؟ گفت: فرض کنید محصولی در بورس کالا عرضه می‌شود که به طور طبیعی در کنار ثمرات بزرگ معاملات بورس، معایب کوچکی نیز به چشم می‌خورد که البته همین معایب کوچک نیز باید رفع شود؛ اما در این زمینه برخی مدیران با بزرگنمایی آن معایب کوچک، اطلاعات بازار را به مسوول عالی رتبه و سیاست گذار بازار به شکل دلخواه خود ارائه می کنند و همین می‌شود که بعضا حتی مدیران ارشد نیز به طور غیرکارشناسی در تقابل با بازار سرمایه اظهار نظر می‌کنند.

چرا بورس کالا؟

پورابراهیمی تاکید کرد: حسن بعدی عرضه محصولات در بورس کالا این است که در فضایی که طی سال‌های گذشته وجود داشت، فاصله معناداری میان قیمت تولید و عرضه با مصرف ایجاد شده بود اما بورس کالا توانست این فاصله را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
او در پایان داد: سال‌ها با قیمت‌های دستوری خارج از سیستم بورس کالا، کالایی از سوی تولیدکننده به بازار عرضه شده که مصرف‌کنندگان با قیمت‌های بسیار بالاتری نسبت به عرضه آن محصول را دریافت کرده‌اند که این رویه یعنی مصرف‌کننده مواد مورد نیازش را با بهای تمام شده بسیار بالا خریداری کرده اما در مقابل تولیدکننده هم با قیمت فروش بسیار پایین مواجه شده است. به عبارت ساده تر، در سیستم معاملات خارج از بورس کالا، دو طرف جریان عرضه و تقاضا به شدت با مشکل مواجه شده و این وسط یک جریان دلالی شکل گرفته که هر روز تنومندتر و بزرگ شده و بر اقتصاد بازار چنبره زده‌اند که باید به واسطه توسعه عرضه‌ها در بورس کالا به اینگونه جریان‌ها در اقتصاد پایان داد.

لینک مطلب: https://www.eranico.com/fa/content/139604